Οι έλεγχοι του ΕΦΕΤ πραγματοποιούνται χωρίς προειδοποίηση και αποτελούν μέρος της επίσημης εποπτείας των επιχειρήσεων τροφίμων. Στόχος τους είναι να διασφαλιστεί ότι τα τρόφιμα που παράγονται, αποθηκεύονται ή διακινούνται είναι ασφαλή για τον καταναλωτή.
Για μια επιχείρηση που λειτουργεί σωστά, ένας έλεγχος δεν πρέπει να αποτελεί λόγο ανησυχίας. Το σημαντικό είναι να υπάρχει σωστή οργάνωση και να εφαρμόζονται στην πράξη οι βασικές απαιτήσεις της νομοθεσίας για την υγιεινή και ασφάλεια των τροφίμων.
Κατάσταση και καταλληλότητα εγκαταστάσεων
Ένα από τα πρώτα σημεία που εξετάζονται σε έναν έλεγχο είναι η κατάσταση των εγκαταστάσεων. Οι χώροι πρέπει να είναι κατάλληλοι για δραστηριότητες που σχετίζονται με τρόφιμα και να συντηρούνται σωστά. Ελέγχεται μεταξύ άλλων:
- η γενική κατάσταση και συντήρηση των χώρων
- η ύπαρξη κατάλληλων και προστατευμένων ανοιγμάτων, όπως παράθυρα και πόρτες
- οι λείες, πλενόμενες και μη απορροφητικές επιφάνειες
- η απουσία φθορών που μπορεί να αποτελέσουν πηγή επιμόλυνσης
- η σωστή διάταξη των χώρων ώστε να αποφεύγεται η διασταυρούμενη επιμόλυνση
Υγιεινή προσωπικού
Η υγιεινή του προσωπικού είναι βασικός παράγοντας για την ασφάλεια των τροφίμων. Οι ελεγκτές παρατηρούν αν το προσωπικό εφαρμόζει τους βασικούς κανόνες υγιεινής κατά τη διάρκεια της εργασίας. Συγκεκριμένα ελέγχεται:
- αν το προσωπικό φορά καθαρή και κατάλληλη ενδυμασία
- αν χρησιμοποιούνται μέσα προστασίας όπου απαιτείται
- αν τηρούνται οι κανόνες προσωπικής υγιεινής
Σύστημα HACCP και αρχεία
Κατά τον έλεγχο εξετάζεται αν η επιχείρηση διαθέτει σύστημα HACCP και, κυρίως, αν εφαρμόζεται στην πράξη. Οι ελεγκτές ζητούν συνήθως να δουν αρχεία όπως:
- καταγραφές θερμοκρασιών
- αρχεία καθαρισμών και απολυμάνσεων
- καταγραφές παραλαβής πρώτων υλών
- αρχεία συντήρησης και ελέγχου εξοπλισμού
Δεν αρκεί τα έγγραφα να υπάρχουν. Πρέπει να είναι ενημερωμένα και να αντανακλούν την πραγματική λειτουργία της επιχείρησης.
Ιχνηλασιμότητα προϊόντων
Η ιχνηλασιμότητα αποτελεί βασική υποχρέωση για κάθε επιχείρηση τροφίμων. Η επιχείρηση πρέπει να μπορεί να απαντήσει άμεσα:
- από ποιον προμηθευτή παρέλαβε μια συγκεκριμένη πρώτη ύλη
- σε ποιους πελάτες διέθεσε ένα προϊόν
Η δυνατότητα αυτή είναι απαραίτητη σε περίπτωση που χρειαστεί να εντοπιστεί ή να αποσυρθεί κάποιο προϊόν από την αγορά.
Διαχείριση αλλεργιογόνων
Οι ελεγκτές εξετάζουν αν η επιχείρηση έχει λάβει μέτρα για την αποφυγή επιμόλυνσης από αλλεργιογόνα. Αυτό μπορεί να περιλαμβάνει:
- διαχωρισμό πρώτων υλών που περιέχουν αλλεργιογόνα
- σωστή αποθήκευση των υλικών
- καθαρισμό εξοπλισμού και επιφανειών
- εφαρμογή σχετικών διαδικασιών στο πλαίσιο του συστήματος ασφάλειας τροφίμων
Κατάσταση αποθήκευσης
Η σωστή αποθήκευση των τροφίμων είναι επίσης βασικό σημείο ελέγχου. Οι ελεγκτές εξετάζουν:
- τις θερμοκρασίες ψυγείων και αποθηκών
- τον διαχωρισμό πρώτων υλών και έτοιμων προϊόντων
- την προστασία των τροφίμων από επιμόλυνση
- τη γενική τάξη και οργάνωση των χώρων αποθήκευσης
Εκπαίδευση προσωπικού
Η εκπαίδευση του προσωπικού αποτελεί υποχρέωση για τις επιχειρήσεις τροφίμων. Κατά τον έλεγχο εξετάζεται αν το προσωπικό έχει εκπαιδευτεί σε θέματα υγιεινής και ασφάλειας τροφίμων σύμφωνα με τις απαιτήσεις του ΕΦΕΤ και αν υπάρχουν σχετικά αρχεία εκπαίδευσης. Η σωστή εκπαίδευση βοηθά το προσωπικό να εφαρμόζει καθημερινά τις απαραίτητες πρακτικές υγιεινής.
Τα πιο συχνά προβλήματα που εντοπίζονται
Στην πράξη, τα περισσότερα ζητήματα που εντοπίζονται σε έναν έλεγχο δεν αφορούν σοβαρές παραβάσεις, αλλά θέματα οργάνωσης της επιχείρησης. Τα πιο συνηθισμένα είναι:
- ελλιπή ή μη ενημερωμένα αρχεία
- ελλιπής τεκμηρίωση διαδικασιών
- φθορές σε εγκαταστάσεις
- προσωπικό χωρίς επαρκή εκπαίδευση
Τα ζητήματα αυτά συνήθως μπορούν να διορθωθούν εύκολα όταν υπάρχει σωστή παρακολούθηση των διαδικασιών.
Πώς να είναι μια επιχείρηση πάντα έτοιμη για έλεγχο
Οι έλεγχοι είναι απροειδοποίητοι, επομένως η επιχείρηση πρέπει να είναι έτοιμη ανά πάσα στιγμή. Αυτό επιτυγχάνεται όταν οι διαδικασίες εφαρμόζονται σωστά στην καθημερινή λειτουργία. Μερικά βασικά σημεία που βοηθούν είναι:
- η συστηματική τήρηση των αρχείων
- ο τακτικός έλεγχος της κατάστασης των εγκαταστάσεων
- η συνεχής εκπαίδευση του προσωπικού
- η εφαρμογή των διαδικασιών που έχουν καθοριστεί
Η σωστή οργάνωση βοηθά την επιχείρηση να ανταποκρίνεται με σιγουριά σε κάθε έλεγχο. Η συμμόρφωση με τις απαιτήσεις της νομοθεσίας δεν προστατεύει μόνο από πιθανά πρόστιμα. Είναι ουσιαστική για να διασφαλιστεί ότι τα τρόφιμα που διατίθενται στην αγορά είναι ασφαλή και για να προστατευτεί η αξιοπιστία της επιχείρησης.
Υποστήριξη για την προετοιμασία ελέγχου
Στόχος μας είναι να υποστηρίζουμε τις επιχειρήσεις τροφίμων στην ουσιαστική εφαρμογή των απαιτήσεων της νομοθεσίας, με πρακτικό και κατανοητό τρόπο.
Αν θέλετε να συζητήσουμε τις ανάγκες της επιχείρησής σας ή να αξιολογήσουμε το επίπεδο ετοιμότητάς σας για έναν έλεγχο, μπορείτε να επικοινωνήσετε μαζί μας για περισσότερες πληροφορίες.
