Author: ELENI PANA

Η επισήμανση των τροφίμων δεν είναι απλώς μια τυπική διαδικασία. Είναι νομική υποχρέωση σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 1169/2011 και ένα από τα πρώτα πράγματα που ελέγχουν οι ελεγκτικές αρχές, όπως ο ΕΦΕΤ. Κάθε χρόνο επιβάλλονται πρόστιμα σε επιχειρήσεις τροφίμων λόγω λαθών στις ετικέτες, πολλά από τα οποία θα μπορούσαν εύκολα να αποφευχθούν.

1. Ελλιπής ή λανθασμένη λίστα συστατικών. Η λίστα συστατικών είναι υποχρεωτική.

• παράλειψη συστατικών
• λάθος σειρά (πρέπει να είναι κατά φθίνουσα σειρά βάρους)
• χρήση γενικών όρων αντί για συγκεκριμένα συστατικά

2. Λανθασμένη επισήμανση αλλεργιογόνων. Τα αλλεργιογόνα πρέπει να επισημαίνονται με σαφή τρόπο, ώστε να ξεχωρίζουν.

• δεν επισημαίνονται καθόλου
• επισημαίνονται λάθος
• χρησιμοποιείται λάθος όνομα

3. Λανθασμένη ή ελλιπής καθαρή ποσότητα. Η καθαρή ποσότητα πρέπει να αναγράφεται σε γραμμάρια (g) ή κιλά (kg) και σε ml ή L για υγρά.

• μη ορθή χρήση του συμβόλου ℮
• λανθασμένη θέση της καθαρής ποσότητας πάνω στη συσκευασία

4. Απουσία στοιχείων υπεύθυνου επιχείρησης. Δεν αρκεί μόνο το brand name.Η ετικέτα πρέπει να αναφέρει:

• όνομα επιχείρησης
• διεύθυνση

5. Λανθασμένη ημερομηνία ή μορφή ημερομηνίας. Συχνά λάθη:

• λάθος μορφή ημερομηνίας
• μη σαφής ένδειξη ημερομηνίας

6. Απουσία αριθμού παρτίδας. Ο αριθμός παρτίδας είναι απαραίτητος για την ιχνηλασιμότητα του προϊόντος. Η απουσία του:

• αποτελεί σοβαρή μη συμμόρφωση
• σε περίπτωση απόσυρσης μπορεί να οδηγήσει σε μεγάλη οικονομική ζημιά

7. Μη σωστή ονομασία του τροφίμου. Η ονομασία του τροφίμου πρέπει να είναι η νόμιμη ονομασία του, όπως καθορίζεται από τη νομοθεσία. Αν δεν υπάρχει, χρησιμοποιείται η συνήθης ή περιγραφική ονομασία, η οποία δεν πρέπει να είναι παραπλανητική.
8. Λανθασμένη επισήμανση χώρας προέλευσης. Σε ορισμένα προϊόντα είναι υποχρεωτική. Συχνά χρησιμοποιούνται παραπλανητικές ενδείξεις.

9. Διατροφική δήλωση με λάθη ή σε λάθος μορφή. Η διατροφική δήλωση πρέπει να ακολουθεί συγκεκριμένη μορφή.

• λάθος μονάδες
• λάθος σειρά
• ελλιπή στοιχεία

10. Χρήση μη επιτρεπόμενων ισχυρισμών. Παραδείγματα:

• «υγιεινό»
• «χωρίς συντηρητικά» ενώ υπάρχουν

• ενημερώνει τον καταναλωτή
• αυξάνει την αξιοπιστία
• προστατεύει την επιχείρηση από πρόστιμα

• ελέγχου νομιμότητας προϊόντων, ώστε να διασφαλιστεί ότι η σύσταση και τα πρόσθετα επιτρέπονται και ότι το προϊόν μπορεί να κυκλοφορήσει νόμιμα στην αγορά
• ελέγχου ετικετών και υπόδειξης υποχρεωτικών ενδείξεων με βάση την ισχύουσα νομοθεσία

• Οι επιχειρήσεις οφείλουν να ενημερώνουν σαφώς τους καταναλωτές για την παρουσία αλλεργιογόνων στα τρόφιμα που προσφέρουν.
• Οι πληροφορίες πρέπει να παρέχονται τόσο στις συσκευασίες τροφίμων όσο και στα μη προσυσκευασμένα τρόφιμα (π.χ. σε εστιατόρια, αρτοποιεία, καντίνες).

1. Δημητριακά που περιέχουν γλουτένη (σιτάρι, σίκαλη, κριθάρι, βρώμη, κ.ά.)
2. Καρκινοειδή (γαρίδες, καβούρια, αστακός κ.λπ.)
3. Αυγά
4. Ψάρια
5. Φιστίκια (αραχίδες)
6. Σόγια
7. Γάλα (συμπεριλαμβανομένης της λακτόζης)
8. Ξηροί καρποί (αμύγδαλα, φουντούκια, καρύδια, κάσιους, κ.λπ.)
9. Σέλινο
10. Μουστάρδα
11. Σπόροι σησαμιού
12. Διοξείδιο του θείου και θειώδεις ενώσεις (σε συγκεντρώσεις >10 mg/kg ή mg/L)
13. Λούπινο
14. Μαλάκια (μύδια, καλαμάρια, χταπόδια, κ.λπ.)

• Δηλώνουν τα αλλεργιογόνα με σαφήνεια στη λίστα συστατικών (π.χ. με έντονη γραφή ή υπογράμμιση).
• Παρέχουν πληροφορίες στους καταναλωτές για τα αλλεργιογόνα στα μη προσυσκευασμένα τρόφιμα.
• Τηρούν αρχεία και διαδικασίες για την αποφυγή επιμολύνσεων κατά την παραγωγή.

• μια στρατηγική (πολιτική ποιότητας), σχεδιασμός των ενεργειών, αλλά και έλεγχος του αποτελέσματος.
• συνεχής βελτίωση,  προσαρμογή: στις νέες απαιτήσεις των καταναλωτών, στις εξελίξεις της τεχνολογίας, στις αλλαγές της νομοθεσίας κ.λ.π.

Σύμφωνα με την Αγορανομική Διάταξη 91354/2017 (ΦΕΚ 2983/τ. Β’/30-8-2017) «Κωδικοποίηση Κανόνων Διακίνησης και Εμπορίας Προϊόντων και Παροχής Υπηρεσιών (Κανόνες ΔΙ.Ε.Π.Π.Υ.)» τα κέντρα και καταστήματα εστίασης, αναψυχής και διασκέδασης υποχρεούνται να διαθέτουν προς χρήση της πελατείας τους το ειδικό έντυπο «ΦΥΛΛΟ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑΣ».

Το έντυπο αυτό διατίθεται, μέσω ειδικής θήκης, τοποθετημένης σε εμφανές μέρος για τους πελάτες, δίπλα ακριβώς από την έξοδο του καταστήματος.  Το έντυπο «ΦΥΛΛΟ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑΣ» είναι αριθμημένο τριπλότυπο με τρία φύλλα διαφορετικού χρώματος το καθένα, ήτοι λευκό, ανοικτό πράσινο και ανοικτό ερυθρό και είναι τύπου καρμπονιζέ.

Η διάθεση στον πελάτη του παραπάνω εντύπου είναι ανελλιπής, γι’ αυτό στην ειδική ως άνω θήκη τοποθετείται ικανός αριθμός του φύλλου αυτού (τουλάχιστον τριάντα τριπλότυπα φύλλα). Επίσης στους τιμοκαταλόγους των παραπάνω κέντρων και καταστημάτων και σε εμφανές σημείο αυτών αναγράφεται με ευδιάκριτα και ευανάγνωστα γράμματα, στην ελληνική – αγγλική – γαλλική – γερμανική γλώσσα η ένδειξη «ΤΟ ΚΑΤΑΣΤΗΜΑ ΔΙΑΘΕΤΕΙ ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ ΦΥΛΛΑ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΕΛΑΤΕΣ ΣΕ ΕΙΔΙΚΗ ΘΕΣΗ ΔΙΠΛΑ ΣΤΗΝ ΕΞΟΔΟ».

Ειδικές υποχρεώσεις των υπευθύνων των επιχειρήσεων της ως άνω παραγράφου 1, ορίζονται κατωτέρω και αφορούν τον τρόπο συμπλήρωσης του φύλλου διαμαρτυρίας: i. Με σφραγίδα μελάνης που τίθεται και στα τρία αντίτυπα του φύλλου, αναγράφονται τα στοιχεία του αρμόδιου Τμήματος Εμπορίου κάθε Περιφέρειας (ή Περιφερειακής Ενότητας όπου υφίσταται), υπό τον έλεγχο της οποίας υπάγεται η επιχείρηση (π.χ Τμήμα Εμπορίου & Τουρισμού, Δ/νσης Ανάπτυξης Περιφερειακής Ενότητας Πειραιά αν η επιχείρηση π.χ. λειτουργεί στον Πειραιά). Η σφραγίδα τίθεται επί του φύλλου δίπλα ακριβώς από την λέξη «ΠΡΟΣ», φέρουσα ενδείξεις και στις τέσσερις ως άνω γλώσσες. ii. Με σφραγίδα μελάνης πού τίθεται και στα τρία αντίτυπα του φύλλου, αναγράφονται τα πλήρη στοιχεία της παραπάνω επιχείρησης (επώνυμο ή επωνυμία, δ/νση, οδός αριθμός, πόλη, όνομα αγορανομικού υπευθύνου, κ.λ.π). Η σφραγίδα αυτή τίθεται επί του φύλλου κάτω ακριβώς από το πλαίσιο «Στοιχεία επιχείρησης» φέρουσα ενδείξεις και στις τέσσερις ως άνω γλώσσες.

Τα υπόλοιπα σημεία του φύλλου διαμαρτυρίας, όπως η ημερομηνία, το ονοματεπώνυμο του διαμαρτυρόμενου, η δ/νση αυτού, η χώρα, η υπηκοότητα, η ταυτότητα και η διαμαρτυρία συμπληρώνονται μόνο από τον καταναλωτή, ο οποίος και υπογράφει. Σημειωτέον ότι οι τίτλοι των υπολοίπων αυτών σημείων, πέραν της ελληνικής γλώσσας, αναφέρονται με ευθύνη της επιχείρησης και στις υπόλοιπες τρεις ως άνω ξένες γλώσσες.

Μετά την ολοκληρωμένη ως άνω συμπλήρωση του φύλλου διαμαρτυρίας, το φύλλο χρώματος ανοικτού ερυθρού, παραμένει στην επιχείρηση, τα δε άλλα δύο φύλλα χρώματος λευκού και ανοικτού πρασίνου, κρατεί με ευθύνη της επιχείρησης ο καταναλωτής. Ο καταναλωτής εφόσον ενδιαφέρεται για την παραπέρα πορεία της υπόθεσης για την οποία διαμαρτυρήθηκε, μεριμνά ώστε το φύλλο διαμαρτυρίας χρώματος λευκού, να περιέλθει στην αρμόδια Υπηρεσία που αναφέρεται στο φύλλο αυτό, κρατώντας ο ίδιος προσωπικά το άλλο φύλλο χρώματος ανοικτού πρασίνου. Η παραλαμβάνουσα το φύλλο διαμαρτυρίας παραπάνω Υπηρεσία, επιλαμβάνεται αρμοδίως επί των παραπόνων εφόσον το αντικείμενο είναι αγορανομικού ενδιαφέροντος, διαφορετικά μεριμνά ώστε η διαμαρτυρία να διαβιβαστεί στην κατά περίπτωση Κρατική Αρχή (υγειονομική, αστυνομική, εφοριακή κ.λπ.) Οι παραλήπτριες του φύλλου διαμαρτυρίας Υπηρεσίες, πρωτοκολλούν το φύλλο αυτό και ενημερώνουν τον καταναλωτή για την πορεία του θέματός του. Τα πεδία που περιλαμβάνονται στο φύλλο διαμαρτυρίας είναι τα ακόλουθα:

• Αριθμός
• ΦΥΛΛΟ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑΣ
• ΠΡΟΣ
• ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΕΠΙΧΕΙΡΗΣΗΣ
• ΗΜΕΡΟΜΗΝΙΑ
• ΟΝΟΜΑΤΕΠΩΝΥΜΟ ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΟΜΕΝΟΥ
• Δ/ΝΣΗ
• ΧΩΡΑ
• ΥΠΗΚΟΟΤΗΤΑ
• ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ
• ΔΙΑΜΑΡΤΥΡΙΑ
• ΥΠΟΓΡΑΦΗ